Prawidłowe ustawienie figur to jedna z pierwszych rzeczy, których powinien nauczyć się każdy początkujący szachista. Na początku może wydawać się to skomplikowane, ale wystarczy zapamiętać kilka prostych zasad.
W tym poradniku pokażemy krok po kroku, jak ustawić figury na szachownicy i samą szachownicę przed rozpoczęciem partii.
Jak prawidłowo położyć szachownicę?
Zanim ustawimy figury, musimy odpowiednio obrócić szachownicę.
Najważniejsza zasada brzmi:
Białe pole powinno znajdować się po prawej stronie każdego gracza.
Można zapamiętać to jako:
„Białe po prawej”.
Jeżeli szachownica jest ustawiona prawidłowo, każdy zawodnik ma w swoim prawym dolnym rogu białe pole.
Pola szachownicy
Szachownica składa się z 64 pól – 32 białych i 32 czarnych.
Pola są oznaczone:
- literami od a do h,
- cyframi od 1 do 8.
Białe bierki rozpoczynają grę od strony pól 1 i 2, natomiast czarne od strony pól 7 i 8.
Ustawienie pionków
Pionki ustawiamy jako pierwsze.
Białe pionki
Wszystkie osiem białych pionków ustawiamy w drugim rzędzie:
a2, b2, c2, d2, e2, f2, g2, h2
Czarne pionki
Osiem czarnych pionków ustawiamy w siódmym rzędzie:
a7, b7, c7, d7, e7, f7, g7, h7
Można zapamiętać:
Białe pionki – drugi rząd.
Czarne pionki – siódmy rząd.
Ustawienie wież
Wieże ustawiamy w narożnikach szachownicy.
Białe wieże
Znajdują się na:
a1 i h1
Czarne wieże
Znajdują się na:
a8 i h8
Na początku partii każda strona ma więc dwie wieże.
Ustawienie skoczków
Obok wież ustawiamy skoczki.
Białe skoczki
b1 i g1
Czarne skoczki
b8 i g8
Skoczek znajduje się więc pomiędzy wieżą a gońcem.
Ustawienie gońców
Następne pola zajmują gońce.
Białe gońce
c1 i f1
Czarne gońce
c8 i f8
Po ustawieniu wież, skoczków i gońców pozostają dwa środkowe pola – dla hetmana i króla.
Gdzie ustawić hetmana?
Tutaj bardzo ważna jest zasada:
Hetman stoi na polu swojego koloru.
Oznacza to, że:
Biały hetman stoi na białym polu – d1.
Czarny hetman stoi na czarnym polu – d8.
Jest to bardzo dobry sposób na zapamiętanie ustawienia.
Biały hetman
d1
Czarny hetman
d8
Gdzie ustawić króla?
Król zajmuje ostatnie wolne pole w pierwszym rzędzie.
Biały król
e1
Czarny król
e8
Król znajduje się więc obok hetmana.
Pełne ustawienie figur
Po prawidłowym ustawieniu wszystkich bierek pierwszy rząd białych wygląda następująco:
Wieża – Skoczek – Goniec – Hetman – Król – Goniec – Skoczek – Wieża
czyli:
a1 – b1 – c1 – d1 – e1 – f1 – g1 – h1
Drugi rząd zajmują wszystkie białe pionki.
Analogicznie wygląda ustawienie czarnych:
Wieża – Skoczek – Goniec – Hetman – Król – Goniec – Skoczek – Wieża
czyli:
a8 – b8 – c8 – d8 – e8 – f8 – g8 – h8
Siódmy rząd zajmują czarne pionki.
Prosty sposób na zapamiętanie
Jeżeli dopiero zaczynasz grać w szachy, zapamiętaj cztery najważniejsze zasady:
1. Białe pole po prawej
Białe po prawej stronie.
2. Pionki z przodu
Białe pionki stoją na 2. rzędzie, a czarne na 7. rzędzie.
3. Hetman na swoim kolorze
Biały hetman – białe pole d1.
Czarny hetman – czarne pole d8.
4. Król obok hetmana
Biały król stoi na e1, a czarny na e8.
Najczęstsze błędy początkujących
❌ Szachownica jest obrócona niewłaściwie
Jeżeli białe pole znajduje się po lewej stronie gracza, szachownicę należy obrócić.
❌ Król i hetman są zamienieni miejscami
To jeden z najczęstszych błędów.
Zapamiętaj:
Hetman na swoim kolorze.
❌ Pionki ustawione na złym rzędzie
Białe pionki stoją na 2. rzędzie, a czarne na 7.
❌ Skoczek i goniec są zamienione
Kolejność od narożnika wygląda tak:
Wieża → Skoczek → Goniec → Hetman/Król