Szach a mat - różnice
Jednym z pierwszych pojęć, które poznaje każdy początkujący szachista, są szach i mat. Oba dotyczą sytuacji, w której król jest zagrożony, ale między nimi istnieje bardzo ważna różnica.
Szach można jeszcze obronić. Mata – już nie.
Co to jest szach?
Szach występuje wtedy, gdy król jest bezpośrednio atakowany przez jedną z figur przeciwnika.
Gracz, którego król jest szachowany, musi natychmiast zareagować i usunąć zagrożenie.
Nie wolno wykonać ruchu, który pozostawi własnego króla pod szachem.
Samo powiedzenie „szach!” nie oznacza zakończenia partii.
Szachowany gracz musi wykonać ruch, który usunie zagrożenie.
Na przykład:
1. Król zostaje zaatakowany.
2. Gracz wykonuje ruch królem na bezpieczne pole.
3. Gra trwa dalej.
Dlatego szach jest jedynie ostrzeżeniem o zagrożeniu, a nie końcem partii.
Jak można obronić się przed szachem?
Istnieją trzy podstawowe sposoby obrony przed szachem.
1. Ucieczka królem
Król może przejść na inne pole, pod warunkiem że nie będzie ono atakowane przez przeciwnika.
2. Zbicie figury dającej szacha
Jeżeli jest to możliwe, król lub inna figura może zbić figurę przeciwnika, która zaatakowała króla.
3. Zasłonięcie ataku
Jeżeli szach jest zadawany przez wieżę, gońca lub hetmana z większej odległości, można czasami wstawić własną figurę pomiędzy atakującego a króla.
Nie zawsze jest to możliwe.
Mat kończy partię
W przypadku mata sytuacja wygląda inaczej.
1. Król zostaje zaatakowany.
2. Nie ma żadnego legalnego ruchu, który usuwa zagrożenie.
3. Jest mat.
4. Partia się kończy.
Nie wykonuje się już kolejnego ruchu.
W szachach króla się nie zbija.
Jeżeli król znajduje się w sytuacji, w której przeciwnik mógłby go zbić w następnym ruchu, trzeba wcześniej usunąć zagrożenie.
Jeżeli nie ma takiej możliwości, mamy mata i partia się kończy.
A czym jest pat?
Początkujący często mylą mata z patem.
Pat wygląda podobnie, ale jest zupełnie inną sytuacją.
Pat występuje wtedy, gdy:
król nie jest szachowany,
gracz nie ma żadnego legalnego ruchu.
Wtedy partia kończy się remisem.